O tym, że warto stawiać na odnawialne źródła energii nie trzeba nikogo przekonywać. Świadomość ludzi dotycząca naszego wpływu na środowisko systematycznie się zwiększa, co zresztą widać na przykładzie choćby zwiększonego popytu na urządzenia wytwarzające ekologiczny prąd. Jednym z najczęściej wybieranych źródeł  jest fotowoltaika, która może stanowić zarówno alternatywę domowego zapatrzenia w energię, jak i pomysł na własny biznes. Czym jest farma fotowoltaiczna? Od czego zacząć wytwarzanie prądu  z wykorzystaniem słońca? Oraz czy da się na tym zarobić? Na te pytania spróbujemy znaleźć odpowiedzi….

Farma fotowoltaiczna – co kryje się pod tą nazwą?

Z pewnością każdy z nas słyszał tą nazwę, lecz pewnie nie wszyscy wiedzą co to jest farma fotowoltaiczna. W ogólnym skrócie jest to system współpracujących ze sobą paneli słonecznych do generowania energii elektrycznej wykorzystując promienie światła słonecznego. Jest to metoda ekologiczna bowiem podczas produkcji energii nie są wytwarzane żadne odpady ani substancje szkodliwe dla środowiska. W zależności od wydajności poszczególnych paneli, ich liczby oraz odpowiednich połączeń i przekaźników energii można otrzymać zróżnicowane ilości energii, na użytek domowy, lub sprzedaż.

Słów kilka o mechanizmach działania paneli fotowoltaicznych

System paneli pracuje wykorzystując światło słoneczne. Jak działa farma fotowoltaiczna? Promienie słoneczne są z punktu widzenia fizyki falami elektromagnetycznymi, które niosą ze sobą pewną porcję energii. Stosując warstwy zbudowane z odpowiednich substancji można wywołać efekt wybicia elektronów atomów tych warstw pod wpływem światła, które niesie ze sobą energię. Ten ruch elektronów to właśnie prąd, który następnie wyłapywany jest przez system przekaźników energii i odprowadzany do transformatorów. Intensywność tego procesu zależy głównie od intensywności oświetlenia, rozmiarów powierzchni paneli fotowoltaicznych a także ich własności fizycznych, takich jak odporność na czynniki pogodowe, czystość paneli.

Świetna idea… A czy sprawdzi się w praktyce?

Jako, że system paneli słonecznych wykorzystuje energię promieni słonecznych, rzeczą oczywistą jest fakt, że do najefektywniejszej pracy elektrowni potrzeba klimatu ze stałym dostępem do słońca. Stąd też bardzo często rozbudowane elektrownie fotowoltaiczne budowane są w strefach klimatu zwrotnikowego, gdzie przez cały rok słońce intensywnie działa na powierzchnię paneli. Nie oznacza to jednak, że w Polsce jest to inwestycja skazana na straty.

Po pierwsze, pomimo zmiennej pogody, również na naszych szerokościach mamy sporo dni ze słonecznym niebem. Średnie usłonecznienie w naszym kraju mieści się w granicach 1390-1900 godzin czyli przy założeniu równomiernego 12- godzinnego oświetlenia na co dzień w najlepszym wypadku nawet 150 dni!

Po drugie, nawet w przypadku ograniczonego dostępu do słońca, przy zachmurzonym niebie, część promieni świetlnych nadal przedostaje się do powierzchni ziemi. Tak zwane światło rozproszone występuje w atmosferze ziemskiej nawet przy znacznym zachmurzeniu i może również generować  prąd poprzez panele słoneczne. Oczywiście wydajność takiej pracy paneli znacznie spadnie, ale nie oznacza to, że przy zachmurzonym niebie prąd nie będzie wytwarzany.

Każda inwestycja niesie pewne ryzyko… Ta również?

Nie ma biznesu bez ryzyka, jednak w przypadku paneli słonecznych jest ono bardzo niskie i z biegiem kolejnych lat nadal może się zmniejszać. Proekologiczna polityka Unii Europejskiej oraz rządowe działania mające na celu ograniczenie standardowych źródeł energii elektrycznej z pewnością czynią inwestycje fotowoltaiczne bardziej bezpiecznymi. A zaistniała pandemia spowodowana koronawirusem również może pogłębić problem zwiększenia stawek za energię elektryczną czy nawet ograniczenia w produkcji w krajowych elektrowniach. Wszystkie te czynniki motywują ludzi do inwestycji w farmy fotowoltaiczne, które w konsekwencji mogą przynieść spore zyski, jak i zaopatrzenie w prąd budynków mieszkalnych czy gospodarczych. Z pewnością ta dziedzina będzie przez najbliższe lata bardzo popularna, a dodatkowe programy wspierające fotowoltaikę pomogą zabezpieczyć inwestycyjne koszty.

Koszt utrzymania a zyski z farmy fotowoltaicznej w 2020

No dobrze, wiadomo już że elektrownia fotowoltaiczna jest bezpiecznym sposobem zarabiania. Ale jaka naprawdę może być opłacalność farmy fotowoltaicznej? Przeprowadźmy przykładową symulację…

Decydując się na instalację elektrowni o mocy 0,99MW trzeba liczyć się z początkowymi kosztami paneli wynoszącymi około 2,2mln złotych.  Coroczne prace konserwacyjne i sprawdzanie podzespołów farmy fotowoltaicznej wyniesie nas średnio 60-65 tysięcy zł. Zakładając, że:

  1. Cena sprzedaży prądu wyniesie 340zł/MWh
  2. Strata wydajności będzie równa pół procenta przy 97 procent
  3. Elektrownia będzie pracować ze 100 procent wydajnością generując 999mWh rocznie
  4. Przez okres 30 lat będziemy utrzymywać elektrownie ( wliczając w to koszty eksploatacyjne)

Przy takich założeniach, zysk po tym okresie pracy elektrowni może wynieść 4,5 – 5 milionów złotych! Jak widać więc biznes wydaje się dochodowy…

Jestem zainteresowany… Jak przygotować farmę?

Teraz przyjrzyjmy się jak wygląda budowa farmy fotowoltaicznej krok po kroku. Przede wszystkim zabierając się za taką inwestycję, należy zwrócić uwagę na kilka niezbędnych do przygotowania systemu paneli słonecznych czynników, bez których nie dostaniemy określonych pozwoleń na budowę elektrowni. Warto zadbać przede wszystkim o:

  1. Dobór odpowiedniego terenu pod inwestycje. Warto pamiętać, że przy budowie farmy o mocy minimalnej wynoszącą 1MW trzeba zagospodarować działkę o wielkości minimum 2 ha. Taka działka musi również spełniać wszystkie wymogi oraz posiadać uprawnienia zezwalające na instalację elektrowni
  2. Odpowiednie nasłonecznienie działki. Najlepszym miejscem na farmę wiatrową  jest teren płaski lub lekko pochyły o południowym kierunku spadku terenu. Warto zadbać o to, aby wokół działki było jak najmniej budynków gospodarczych. Istotną sprawą może okazać się również odległość od zabudowań, drzew czy wysokich traw, które mogą zaburzać dostęp paneli do światła.
  3. Rodzaj gruntu. Farma powinna być stawiana na gruntach słabej jakości o klasie IV oraz gorszej.
  4.  Dostęp do punktów zasilania energii. Wytworzony prąd trzeba będzie później dostarczyć do odbiorcy, a brak bliskości takiego punktu oznacza dodatkowe koszty montażu połączenia.

Po spełnieniu tych wymaganych warunków i znalezieniu odpowiedniego gruntu, można rozpocząć przygotowanie elektrowni.

Pozwolenie na budowę oraz inne decyzje administracyjne

W przypadku budowy elektrowni o mocy maksymalnej równej 50 kW zgodnie z polskimi przepisami prawa nie wymaga ona posiadania pozwoleń budowlanych podczas montażu. Jednak gdy myślimy o elektrowni mocy większej niż 6,5 kW i mniejszej od 50kW istnieje również obowiązek uzgodnienia takich działań pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej inwestycji. W przypadku elektrowni o większej mocy, potrzebne są zezwolenia budowlane, które można uzyskać w starostwie powiatowym. Podczas  składania wniosku trzeba zaopatrzyć się w dodatkowe dokumenty takie jak:

  • projekt budowlany instalacji (lub projekt wykonawczy dla małych elektrowni)
  • warunki przyłączeniowe instalacji ( dokument uzyskany na podstawie wniosku ze sprecyzowanymi parametrami elektrowni)

Przedsiębiorca musi również sprawdzić czy wykorzystanie działki na których ma stanąć  farma fotowoltaiczna będzie mieć wpływ na plany zagospodarowania przestrzennego.

Oprócz pozwolenia budowlanego inwestor musi zadbać również o inne dokumenty takie jak:

  1. Decyzja środowiskowa jeśli możliwy jest nawet minimalny wpływ elektrowni na ekosystemy naturalne
  2. Koncesja na wytwarzanie energii - w przypadku  produkcji prądu w ramach działalności gospodarczej
  3. Tytuł prawny nieruchomości - uprawniający inwestora do zarządzania terenem pod elektrownię.

Koszty montażu… duże? Niekoniecznie…

Koszty elektrowni, są proporcjonalne do ich wielkości oraz mocy. Same panele przygotowane z trwałych materiałów oraz polikrzemowych warstw produkujących prąd do tanich nie należą, toteż i cała inwestycja musi kosztować. Co prawda, jak wynika z naszych rozważań koszty te zwrócą się i to ze sporą nawiązką po odpowiednim okresie, jednak na początku inwestycji trzeba się liczyć z dużym wkładem. Chociaż, jest również inne rozwiązanie.

W przypadku inwestycji w elektrownię słoneczną można wykorzystać z programów dofinansowania lub finansowania takiej budowy. Pzzedsiębiorcy mogą wykorzystać dodatkowe środki przyznane z programów regionalnych rządowych oraz unijnych. Ze względu na znaczy wzrost zainteresowania, duży popyt na energię a także spopularyzowanie ekologicznego kierunku rozwoju gospodarki stale rozwijają się nowe programy wspomagające inwestorów. Po spełnieniu odpowiednich warunków można więc uzyskać wysoki zastrzyk środków, który znacznie obniży koszt montażu.

Sprzedaż prądu w systemie aukcyjnym

Dystrybucja energii elektrycznej realizowana jest w ramach systemu aukcyjnego. Polega on na kupnie przez państwo energię OZE po wyższej cenie niż stawka rynkowa, dzięki czemu takie inwestycje stają się konkurencyjnej. Ministerstwo Aktywów Państwowych nałożyło jednak pewne ograniczenia dotyczące sprzedaży tym sposobem energii z odnawialnych źródeł w roku 2020.

Patrząc na tegoroczne dane, liderem pośród OZE będzie właśnie elektrownia fotowoltaiczna. Plany na 2020 rok obejmują utworzenie 1000 MW dużych instalacji generujących powyżej 1MW energii oraz 500 MW mniejszych instalacji.

Jak widać inwestycja jest kosztowna, ma też spore wymagania jednak wydaje się być opłacalna. Mniej wprawieni przedsiębiorcy, zawsze mogą wykorzystać bardziej doświadczonych firm zajmujących się montażem fotowoltaiki. Firma El Sun jest zarówno doskonałym producentem konstrukcji pod panele fotowoltaiczne, jak również solidnym wykonawcą projektów instalacji czy przygotowaniem konstrukcji pod panele słoneczne. Firma pomoże także dobrać panele i wszystkie niezbędne akcesoria, także z pewnością znacznie łatwiej można będzie przygotować elektrownię.

Najczęściej zadawane pytania:

Czy można otrzymać dofinansowanie do budowy farmy fotowoltaicznej?

Tak. Takie dofinansowanie można otrzymać zarówno na mniejsze elektrownie, jak i duże farmy z pakietów regionalnych, rządowych bądź europejskich.

Jaka jest minimalna powierzchnia potrzebna pod farmę fotowoltaiczną?

Przy założeniu mocy elektrowni wynoszącej 0,99 MWh potrzeba działki o wielkości minimum 2 ha.

Jaka powinna być odległość farmy od zabudowań?

Ta informacja zgodnie z polskimi przepisami nie jest do końca sprecyzowana. Należy przede wszystkim kierować się więc ustawieniem paneli słonecznych w taki sposób, by żaden z budynków mieszkalnych czy gospodarczych nie obniżał sprawności paneli.

Jak szybko zwróci mi się koszt przygotowania farmy fotowoltaicznej?

W zależności od mocy i wydajności paneli, zyski z elektrowni fotowoltaicznej mogą zwrócić koszty montażu po kilku lub kilkunastu latach.

Na jakim gruncie można postawić elektrownie fotowoltaiczną?

Przede wszystkim powinien to być grunt o dobrym nasłonecznieniu. Działka powinna zawierać gleby słabej jakości, musi mieć także niezbędne pozwolenia na przygotowanie inwestycji.

Czy płaci się podatek od nieruchomości za farmę fotowoltaiczną?

Tak, od takiej inwestycji również odprowadzany jest podatek dochodowy.