Opłata mocowa obowiązująca od 1 stycznia 2021 od początku budziła sporo kontrowersji, a informacje z nią związane były sprzeczne i mocno niepokojące wielu właścicieli firm i domów jednorodzinnych. Wyjaśniamy więc kompleksowo, komu jest naliczana opłata mocowa, czy możliwe jest zmniejszenie opłaty mocowej lub jej uniknięcie, a także jak wygląda rynek mocy 2021 roku.

 

Co to jest ustawa mocowa?

Ustawa mocowa (czyli dotycząca regulacji na rynku mocy) została przyjęta w 2017 roku, a opłaty mocowe wprowadzane przez nią miały pojawić się na naszych rachunkach za prąd już 1 października 2020 roku. Decyzja o wprowadzeniu opłaty mocowej została jednak odroczona. Zaczęła ona pojawiać się wśród opłat za prąd w terminie od 1 stycznia 2021 roku. Zgodnie z zapisami ustawy, pieniądze z opłaty mocowej mają być przeznaczone na utrzymywanie rezerw energii przez elektrownie węglowe. Dzięki temu możliwe będzie utrzymanie stałych i bezproblemowych dostaw prądu, czyli bezpieczeństwo energetyczne, stabilność cen prądu elektrycznego oraz wyeliminowanie niedoborów wytwórczych, zwłaszcza tzw. blackoutu energetycznego, grożącego nam szczególnie w coraz częstsze upalne dni.

 

Kontrowersje związane z opłatą mocową

Od samego początku prac nad ustawą, budziła ona spore kontrowersje i oburzenie odbiorców. Opłata mocowa jest bowiem swoistą „daniną” płaconą na rzecz państwowych koncernów energetycznych i elektrowni węglowych, które jednocześnie przynoszą ogromne straty i są nieekologiczne. W związku z coraz mocniej dostrzegalnymi zmianami klimatu cały świat stara się odchodzić od tradycyjnej gospodarki energetycznej na rzecz odnawialnych, bardziej naturalnych źródeł energii. Zgodnie z unijnym planem uzyskania neutralności klimatycznej w 2050 roku, elektrownie węglowe mają być stopniowo wygaszane na rzecz coraz powszechniejszego inwestowania w OZE – odnawialne źródła energii. Polskie władze jednak nie tylko zbojkotowały unijny plan, ale także wspierają dodatkową opłatą mocową przestarzałe, nieekonomiczne i zanieczyszczające powietrze elektrownie węglowe. To kolejna zresztą kwota dodatkowa na naszych rachunkach za prąd, po opłacie przejściowej, stanowiącej rekompensatę dla elektrowni za zerwanie kontraktów długoterminowych w ramach liberalizacji rynku energetycznego i zapewniającej środki na remonty i budowę nowoczesnych ośrodków produkcji energii.

 

Kto jest zobowiązany do opłaty mocowej?

Obecnie na rachunku za prąd możemy znaleźć zestaw opłat związanych z pozyskiwaniem energii eleketrycznej z sieci, które nie obejmują jedynie kilowatogodzin pobieranych z zakładu. Składniki dodatkowe na rachunkach za energię elektryczną to:

  • opłata dystrybucyjna – będąca kosztem doprowadzenia energii do odbiorcy;
  • podatki zasilające budżet państwa;
  • opłata przejściowa;
  • opłata mocowa.

 

Opłata mocowa zobowiązuje do ponoszenia dodatkowych kosztów:

  • gospodarstwa domowe,
  • osoby i instytucje prowadzące działalność gospodarczą, jak fabryki, banki, firmy usługowe, szpitale, samorządy itp.

 

Stawka opłaty mocowej dla gospodarstw domowych wynosi miesięcznie:

  • 1,87 zł netto przy zużyciu niższym niż 500 kWh rocznie;
  • 4,48 zł netto przy zużyciu od 500 kWh do 1200 kWh rocznie;
  • 7,47 zł netto przy zużyciu powyżej 1200 kWh do 2800 kWh;
  • 10,46 zł netto przy zużyciu powyżej 2800 kWh.

 

Oznacza to, że roczne koszty energii elektrycznej osób fizycznych mogą wzrosnąć od 22,44 zł do 125, 52 zł netto, a w większości gospodarstw można spodziewać raczej sięgnięcia górnej granicy podwyżek.

Opłata mocowa dla firm to z kolei dodatkowe 0,0762 zł netto za każdą 1 kWh pobraną w wybranych godzinach doby, czyli między 7.00 a 22.00 w dni robocze (poniedziałek – piątek), kiedy pojawia się szczytowe zużycie mocy w systemie energetycznym. Oznacza to, że cena prądu dla firm wraz z opłatą mocową wzrosnąć aż o 76,20 zł/MWh, co spowoduje jednocześnie podwyżkę cen większości produktów oraz usług, bo blisko 80 procent opłaty mocowej będzie musiało być pokrywane przez firmy.

 

Jaka będzie wysokość opłaty mocowej w przyszłości?

O tym, jaka będzie wysokość opłaty mocowej, co roku zdecyduje Urząd Regulacji Energetyki, w terminie do 30 września każdego br. Urząd ten poda również godziny szczytowego zapotrzebowania na moc.

 

Czy fotowoltaika pozwala uniknąć opłaty mocowej?

Stawki za prąd, w tym także opłatę mocową, można radykalnie zminimalizować lub ograniczyć do zera dzięki fotowoltaice. W przypadku korzystania z instalacji fotowoltaicznej, która w 100 procent pokrywa zapotrzebowanie na prąd danego gospodarstwa domowego lub firmy, opłata mocowa nie zostanie naliczona. Stawka opłaty mocowej dla gospodarstw domowych może też zostać znacznie ograniczona, jeżeli korzystamy z paneli fotowoltaicznych, które zaspokajają nasze zapotrzebowanie na prąd w ograniczonym zakresie. Fotowoltaika jest więc obecnie najlepszym rozwiązaniem na zmniejszenie opłaty mocowej, a jednocześnie wspiera dążenie do zmiany gospodarki energetycznej na bardziej sprzyjającą środowisku naturalnemu. Tradycyjne elektrownie węglowe produkujące prąd są bowiem również emitentem wysoko szkodliwych substancji wpływających na fatalną jakość powietrza jakim oddychamy.

 

Jak korzystać z systemu opustów dla prosumentów?

Właściciele gospodarstw domowych lub firm, którzy zdecydowali się na zamontowanie instalacji fotowoltaicznej stają się prosumentami – producentami oraz konsumentami energii elektrycznej pozyskiwanej wprost ze Słońca. Otrzymując rachunki za prąd powinni oni szczególną uwagę zwrócić uwagę na rozliczenie obejmujące:

  • energię czynną pobraną – oznaczającą ilość energii pobranej z sieci do zasilania urządzeń w domu lub firmie, w momencie wstrzymania pracy instalacji fotowoltaicznej lub zapotrzebowania wyższego niż jej możliwości produkcji;
  • energię czynną oddaną – oznaczającą ilość energii wyprodukowaną przez instalację, niewykorzystaną na bieżąco przez prosumenta i trafiającą do sieci;
  • saldo energii – czyli wyliczenie wartości zużytej oraz wyprodukowanej energii elektrycznej zgodnie z dokonanymi odczytami licznika z uwzględnieniem bilansowania;
  • magazyn energii – to informacja wskazująca, ile energii można wykorzystać w formie tzw. opustów w okresie kolejnych 365 dni, pobierając je z sieci publicznej.

 

Jak działa fotowoltaika?

Panele fotowoltaiczne przekształcają promieniowanie słoneczne w energię wykorzystywaną do zasilania urządzeń domowych czy też firmowych. Pozwalają tym samym skutecznie zmniejszyć rachunki za zużyty prąd, a tym samym zminimalizować opłatę mocową. Jest ona bowiem naliczana na podstawie ilości prądu pobranego z sieci energetycznej. Korzystają na tym zarówno właściciele mikroelektrowni fotowoltaicznych czy też osoby prowadzące działalność gospodarczą, które mogą korzystać z prądu produkowane w farmach fotowoltaicznych.

Jeżeli poszukujecie Państwo rozwiązania najkorzystniejszego dla siebie, które pozwoli obniżyć rachunki za prąd i uniknąć opłaty mocowej, zapraszamy do kontaktu z nami!